Tijdens mijn onderzoek [2012-2013] naar de bouw van de nieuwe kerk in Maashees kwam ik twee keer een familiebericht tegen waarin werd gemeld dat inwoners van Maashees omgekomen zijn tijdens de oorlog toen zij voor het vaderland op pad waren.
Vervolgens las ik in een dagboek dat een inwoonster van Maashees omgekomen was door een granaatscherf in Bergen. Daarom begon ik mij af te vragen, waarom is er in Maashees geen oorlogsmonument?

In 2013 werden de geluiden m.b.t. festiviteiten in het kader van 70 jaar vrijheid steeds luider. Als een van de festiviteiten leek een onthulling van een oorlogsmonument op zijn plaats. Dit is toen besproken in de commissie “70 jaar vrij en vrijheid Maashees”.
De gedachte werd overgenomen door deze commissie. Na dit in november 2013 te hebben voorgelegd aan de Dorpsraad en de mededeling dat men hierachter stond is de voorbereiding begonnen. Begin 2014 zijn er nog twee personen ontdekt die door oorlogshandelingen zijn omgekomen.
Omdat het natuurlijk zonde is wanneer er een oorlogsmonument wordt onthuld en er achteraf familieleden tot de ontdekking komen dat er een voormalig familielid wordt herdacht, zijn we op zoek gegaan naar nabestaanden van de slachtoffers. Daardoor zijn we erin geslaagd om toch een 50-tal nabestaanden te benaderen. Allen waren zeer blij benaderd te zijn.

Toen we nog geen idee hadden hoe het monumentje er ging uitzien, ben ik bij Jo Lenssen op bezoek geweest omdat zijn oom Antoon Lenssen ook een van de slachtoffers was. Jo gaf aan dat hij in de schuur een “ornament” van de oude kerk had liggen. Jo had dit in 2003 gevonden, in de grond bij Havens toen een vergroot parkeerterrein werd aangelegd. [Hier heeft de oude kerk van Maashees gestaan] Vervolgens heeft Jo het ornament in zijn werkplaats gelegd.
Het was meteen duidelijk dat dit natuurlijk in het monumentje verwerkt zou worden omdat de kerk op 15 oktober 1944 door de Duitsers was verwoest. Een mooie maar droevige relatie.
Al spoedig bleek dat het ornament een sokkel was die gestaan had bij het rechterzijaltaar van de oude kerk uit 1819. Het idee om in deze sokkel een plaat met daarop geprint de oude kerk te plaatsen kwam van Henk van Os [oud-dorpsgenoot]